Węgierscy operatorzy kolejowych przewozów towarowych musieli zmierzyć się z wyższymi kosztami jednostkowymi i niższymi przychodami na tonokilometr brutto w pierwszym kwartale 2026 r., jak wynika z najnowszego wskaźnika kosztów przewozów kolejowych (Rail Freight Cost Index) opublikowanego przez Hungrail. Koszty jednostkowe wzrosły o 4,1% w ujęciu rok do roku, podczas gdy przychody z przewozów towarowych spadły o 2,6%.
Wyniki przewozów towarowych koleją spadają od 2023 r. – w ciągu trzech lat masa przewożonych towarów zmniejszyła się o 22%, a wskaźnik tonokilometrów spadł o 18%.
W 2025 r. wyniki kolejowych przewozów towarowych mierzone w tonokilometrach spadły o 11%. W pierwszym kwartale 2026 r. wyniki spadły o kolejne 4,5% w ujęciu rok do roku, podczas gdy masa przewożonych towarów zmniejszyła się o 1,6%. Wyniki krajowego kolejowego transportu towarowego spadły w pierwszym kwartale o 13,2%, a transport międzynarodowy zmniejszył się o 3,5%.
Hungrail powiązało słabszy popyt z niższym poziomem produkcji w sektorach wymagających intensywnego transportu oraz z tendencjami w handlu zagranicznym. W 2025 r. węgierska produkcja przemysłowa spadła o 2,5%, a produkcja rolna o 4,3%, podczas gdy budownictwo odnotowało wzrost o 3,0%; łączny wynik sektorów produkujących towary spadł o 1,6%.
Stowarzyszenie stwierdziło, że spowodowało to zmniejszenie rynku ładunków nadających się do transportu kolejowego, takich jak wyroby stalowe, surowce chemiczne, zboża, nawozy, materiały budowlane i surowce energetyczne. W 2025 r. wolumen eksportu spadł o 0,6%, podczas gdy import wzrósł o 2,8%, jednak wzrost importu w mniejszym stopniu dotyczył towarów masowych, zazwyczaj przewożonych koleją.
Wzrost kosztów wynikał głównie z kosztów eksploatacji taboru trakcyjnego, kosztów operacyjnych oraz kosztów związanych z ładem korporacyjnym. Konkretne koszty eksploatacji taboru trakcyjnego w segmencie kolejowych przewozów towarowych były w pierwszym kwartale 2026 r. o 10,9% wyższe niż w pierwszym kwartale 2025 r., choć w porównaniu z czwartym kwartałem 2025 r. pozostały zasadniczo na niezmienionym poziomie.
Niższe ceny energii trakcyjnej częściowo ograniczyły ten wzrost. Średnia ostateczna cena energii trakcyjnej zafakturowana przez MÁV wyniosła 59,2 HUF/kWh w pierwszym kwartale 2026 r., co stanowi spadek o 10,1% w porównaniu z rokiem poprzednim i o 1,6% w porównaniu z czwartym kwartałem 2025 r. Hurtowe ceny oleju napędowego były o około 11% niższe w ujęciu rok do roku i o około 2% niższe niż w poprzednim kwartale.
Hungrail stwierdziło, że przedsiębiorstwa kolejowego transportu towarowego nadal borykają się z rozbieżnością między kosztami a przychodami. Gdyby nie obniżono opłat za energię trakcyjną, wzrost kosztów jednostkowych wyniósłby około 5,5% zamiast 4,1%. Aby zrównoważyć wzrost kosztów i spadek przychodów, sektor musiałby wprowadzić 6,7-procentową podwyżkę stawek frachtowych w ciągu ostatniego roku.
Sytuacja cenowa pozostawała ograniczona przez konkurencję ze strony transportu drogowego oraz słaby popyt. Hungrail podał, że stawki za przewozy kolejowe w forintach spadły w pierwszym kwartale 2026 r. o 2,6% w ujęciu rok do roku, głównie z powodu wpływu kursów walutowych; pomijając wpływ kursów walutowych, poziom stawek wzrósłby o około 1,5%.
Kurs forinta stanowił dodatkowy czynnik presji. Firma Hungrail podała, że około 85% węgierskiego kolejowego ruchu towarowego ma charakter międzynarodowy, a przychody generowane są głównie w euro, podczas gdy znaczna część kosztów operacyjnych, w tym opłaty za dostęp do torów, energia trakcyjna, wynagrodzenia i usługi, ponoszona jest w forintach.
Ograniczenia infrastrukturalne wpłynęły również na ekonomikę kolejowych przewozów towarowych. Firma Hungrail wskazała na remonty torów, tymczasowe ograniczenia prędkości, ograniczenia przepustowości oraz zamknięcia linii jako czynniki wydłużające czas przejazdu, obniżające punktualność oraz zmniejszające stopień wykorzystania taboru, co powoduje wzrost kosztów w przeliczeniu na tonę-kilometr.
Indeks kosztów przewozów kolejowych jest publikowany co kwartał przez firmę Hungrail i opiera się na reprezentatywnej ankiecie przeprowadzonej wśród przewoźników kolejowych. Indeks śledzi zmiany poszczególnych kosztów i porównuje je z przychodami z opłat, aby pokazać, o ile należałoby podnieść stawki, aby operatorzy mogli pokryć wzrost kosztów.
