Správa železnic (SŽ), właściciel i dostawca państwowej infrastruktury kolejowej w Czechach, pod kierownictwem nowego dyrektora generalnego Tomáša Tótha, rozpoczął szeroko zakrojony program reform. Pierwsza faza, koordynowana przez Ministerstwo Transportu, koncentruje się na uproszczeniu struktur zarządzania, scentralizowaniu wybranych zadań i otwarciu rynku kolejowego dla szerszej grupy dostawców.
Organizacja spodziewa się rocznych oszczędności w wysokości 335,6 mln CZK (13,4 mln EUR), przy czym nie wpłynie to na personel operacyjny. Reforma obejmuje redukcję szczebli zarządzania, obniżenie kosztów marketingu, IT i usług prawnych o 20% oraz likwidację 121 stanowisk poza funkcjami operacyjnymi. Oszczędności zostaną przeznaczone na przygotowanie projektów i długoterminowy rozwój infrastruktury.
Minister transportu Ivan Bednárik podkreślił znaczenie efektywnego wydatkowania środków publicznych: „Koleje stanowią podstawę transportu i mają ogromny wpływ na gospodarkę oraz jakość życia. Środki państwowe muszą być wykorzystywane w sposób jak najbardziej efektywny”. Dodał również, że infrastruktura powinna być realizowana „z zachowaniem wysokiej jakości, szybciej i po niższych kosztach”.
„W dłuższej perspektywie mieliśmy bardzo solidną strukturę zarządzania. Spodziewałem się większego oporu wobec zmian, ale szybko osiągnęliśmy konsensus na szczeblu kierowniczym” – powiedział Tomáš Tóth. Opisał reformę jako niezbędny krok w celu ograniczenia zbędnej biurokracji i zapewnienia bardziej efektywnego przygotowywania i realizacji projektów.
Przewodniczący rady nadzorczej Martin Kolovratník poparł kierunek zmian, stwierdzając, że Správa železnic musi działać „jako nowoczesny inwestor, który efektywnie zarządza zasobami publicznymi, zachowując jednocześnie wysoką jakość projektów”. Według niego organizacja ta należy do najważniejszych inwestorów publicznych w Czechach i powinna odzwierciedlać tę odpowiedzialność w swoim modelu zarządzania.
Kluczowym filarem reformy są zamówienia publiczne. SŽ planuje zmienić kryteria kwalifikacyjne, rozszerzyć stosowanie wstępnych konsultacji rynkowych oraz zmniejszyć bariery administracyjne, które mogły ograniczać dostęp mniejszych lub zagranicznych firm. Wymagania techniczne zostaną zweryfikowane, a wybrane certyfikaty zagraniczne będą stopniowo uznawane, aby zachęcić do szerszego udziału.
W przypadku większych projektów umowy będą częściej dzielone na oddzielne części – na przykład oddzielając roboty budowlane od elementów technologicznych – w celu zwiększenia konkurencji i zmniejszenia zależności od ograniczonej liczby głównych dostawców. Przewiduje się również większą przejrzystość w ujawnianiu cen i szersze stosowanie zasad projektowania i budowy.
Usprawnione zostanie również zarządzanie operacyjne. Dwadzieścia jeden regionalnych jednostek operacyjnych zostanie zintegrowanych w ramach centralnych centrów dyspozytorskich w Pradze i Přerovie, natomiast działania związane z zaopatrzeniem i działalnością handlową zostaną skonsolidowane w ramach jednej jednostki. Reforma ma na celu poprawę koordynacji w całej organizacji i wsparcie bardziej efektywnej realizacji projektów inwestycyjnych w zakresie kolei.
