W 2024 r. węgierski segment przewozów jednowagonowych obsłużył 4,95 mln ton towarów i osiągnął ponad 1 133 mln tonokilometrów. W porównaniu z poprzednim rokiem oznacza to wzrost o ponad 500 000 ton i 160 milionów tonokilometrów.
Łączna kwota dotacji przekroczyła około 18 mln EUR. Początkowo zabezpieczony budżet w wysokości około 16,4 mln EUR został w pełni wykorzystany w ciągu roku. Do końca roku zapotrzebowanie na dodatkowe finansowanie wyniosło około 1,95 mln EUR. Trzy kolejne firmy kolejowe dołączyły do programu wsparcia pojedynczych ładunków wagonowych w ciągu roku, zwiększając liczbę uczestników rynku.
Perspektywy na 2025 r.
Wstępne dane za 2025 r. od węgierskiego stowarzyszenia kolejowego HUNGRAIL sugerują dalszy wzrost w porównaniu z wartościami z 2024 r. w tym samym okresie. Obecnie jedenaście firm aktywnie uczestniczy w programie wsparcia pojedynczych ładunków. Na podstawie wcześniejszych doświadczeń oczekuje się, że finansowanie wyczerpie się przed końcem roku. Kontynuacja wsparcia państwa i elastyczne dostosowanie dostępnych zasobów do rzeczywistych wyników transportu pozostają przedmiotem dyskusji.
Program przyczynia się do przeniesienia przewozów towarowych z transportu drogowego na kolejowy, co wspiera pozycję kolei w węgierskim systemie logistycznym.
Wpływ programu na środowisko
W 2024 r. w ramach programu prawie 5 mln ton towarów zostało przetransportowanych koleją zamiast transportem drogowym. Ta zmiana odpowiada około 340 000 mniejszym ruchom ciężarówek na węgierskich drogach. Szacowana redukcja emisji dwutlenku węgla wyniosła 80 000 ton. Według HUNGRAIL neutralizacja tej ilości CO₂ wymagałaby zdolności absorpcyjnej około 1,17 miliona drzew.
Przegląd bocznic przemysłowych
Czerwcowe Forum Akademii Kolejowej skupiło się na potencjale bardziej efektywnego wykorzystania bocznic przemysłowych. Spółka MÁV Pályaműködtetési poinformowała, że zarządza prawie 950 bocznicami przemysłowymi, których wykorzystanie wynosi obecnie poniżej 50%. Firma przygotowuje nową koncepcję zarządzania bocznicami przemysłowymi, która obejmuje opracowanie kompleksowej strategii z udziałem użytkowników. Kluczowe kroki obejmują przegląd istniejących umów, aktualizację procedur i dostosowanie systemu właściciel-użytkownik w celu zapewnienia elastyczności i przejrzystości, z jasną strukturą kosztów.
Przyszłe plany obejmują również dostosowanie opłat opartych na zużyciu do poziomów aktywności przemysłowej.
Porównania międzynarodowe
W ramach projektu Rail4Regions przedstawiono międzynarodowe punkty odniesienia, pokazujące, że podobne struktury wykorzystania bocznic przemysłowych istnieją w krajach takich jak Słowenia, Czechy i Słowacja. Systemy wsparcia w niektórych krajach obejmują pokrycie do 50% kosztów inwestycji w bocznice w Czechach i na Słowacji, a we Włoszech dostępny jest pełny zwrot kosztów elektryfikacji bocznic. Przykłady te zostały podkreślone do dalszego rozważenia przy badaniu zrównoważonych rozwiązań dla wzrostu kolejowego ruchu towarowego.
Informacje zwrotne od użytkowników przemysłowych
W ciągu ostatniego roku firma HUNGRAIL zebrała informacje zwrotne od prawie stu użytkowników bocznic przemysłowych. Zidentyfikowano kluczowe kwestie i na podstawie tych informacji przygotowywane są dalsze plany działania.
Grupa robocza podkreśliła potrzebę stworzenia realistycznych i konkurencyjnych przepisów dotyczących efektywnego wykorzystania bocznic przemysłowych. Współpraca ze strony podmiotów legislacyjnych, regulacyjnych, użytkowników i właścicieli jest postrzegana jako niezbędna do opracowania kompleksowego zestawu propozycji. HUNGRAIL kontynuuje prace nad zapewnieniem platformy współpracy i jest otwarty na wkład wszystkich stron zainteresowanych operacjami bocznic przemysłowych.
