W oparciu o informacje zwrotne od operatorów branżowych i spostrzeżenia zebrane w ankiecie przeprowadzonej w mediach społecznościowych przez Railmarket News, wyzwania stojące przed tym rodzajem transportu pozostają spójne we wszystkich krajach. Operatorzy wymieniają wysokie koszty operacyjne, intensywną konkurencję drogową i fragmentaryczne zarządzanie infrastrukturą jako ciągłe obawy. Niektóre firmy wskazały również na potrzeby modernizacyjne, niespójne stosowanie polityki i brak skoordynowanych ogólnoeuropejskich mechanizmów wsparcia.
Wyniki szybkiej ankiety przeprowadzonej w mediach społecznościowych wskazują, że największymi wyzwaniami dla SWL są wysokie koszty operacyjne, złożona logistyka, konkurencja ze strony transportu drogowego i niska niezawodność. Dlatego Railmarket zwrócił się do operatorów, którzy nadal świadczą tę usługę w Europie, a oto ich odpowiedzi:
ZSSK CARGO (Słowacja):
ZSSK CARGO potwierdza, że wysokie koszty operacyjne i złożoność logistyczna są ze sobą ściśle powiązane i odzwierciedlają obecny system SWL. Według firmy, warunki te sprawiają, że SWL jest szczególnie nieatrakcyjny dla prywatnych firm zajmujących się kolejowym transportem towarowym, pozostawiając krajowych przewoźników odpowiedzialnych za tę usługę. Operator widzi stały popyt ze strony sektorów takich jak drewno, złom, materiały budowlane i chemikalia, ale podkreśla, że rentowność pozostaje trudna bez wsparcia rządowego.
Dodatkowe zidentyfikowane wyzwania obejmują obciążenie ekonomiczne związane z modernizacją lokomotyw spalinowych i wagonów towarowych, które mają kluczowe znaczenie dla niezelektryfikowanych operacji i obowiązków manewrowych. ZSSK CARGO twierdzi, że konieczne jest skoordynowane wsparcie na poziomie UE, nie tylko poprzez zniżki na dostęp do infrastruktury, ale także poprzez politykę nakazującą równe traktowanie transportu drogowego i kolejowego oraz internalizację kosztów zewnętrznych transportu drogowego. Zdaniem ZSSK CARGO istniejące na Słowacji środki są albo tymczasowe, albo niewystarczające.
Aby zachować konkurencyjność, firma koncentruje się na regionalnych strategiach konsolidacji, takich jak strefy przyciągania i pośrednie magazyny do łączenia przesyłek w pociągi blokowe. ZSSK CARGO podkreśla również potencjał większej synergii między bocznicami kolejowymi a nową infrastrukturą przemysłową, sugerując, że deweloperzy będą musieli zintegrować połączenia kolejowe z nowymi centrami logistycznymi.
DB Cargo (Niemcy):
DB Cargo dostosowało swoją wewnętrzną ocenę do ankiety przeprowadzonej przez Railmarket News. Firma wskazała, że cyfryzacja ma kluczowe znaczenie dla przyszłości SWL, w szczególności poprzez wprowadzenie cyfrowego automatycznego sprzęgania (DAC). Chociaż DB Cargo nie określiło ilościowo konkretnych przeszkód, stwierdziło, że optymalizacja sieci została już wdrożona w celu poprawy niezawodności usług. Niemniej jednak publiczne wsparcie finansowe pozostaje niezbędne do utrzymania rentowności usług.
Rail Cargo Group (Austria):
Według Rail Cargo Group, transport drogowy stanowi najpoważniejsze zagrożenie dla konkurencyjności SWL. Chociaż koszty operacyjne są wysokie, ich wpływ jest potęgowany przez rosnącą presję ze strony logistyki drogowej. Grupa uważa złożoność logistyki i spadającą niezawodność - częściowo spowodowane wycofywaniem się dużych kolei z sektora SWL - za główne wyzwania.
Rail Cargo Group podkreśla znaczenie wysokich wolumenów dla zrównoważenia stałych kosztów infrastruktury i postrzega transport pojedynczych ładunków wagonowych jako podstawową ofertę, szczególnie dla przemysłu austriackiego i węgierskiego. Zwraca jednak uwagę, że bez ponadnarodowej koordynacji i ukierunkowanych mechanizmów wsparcia system nie może pozostać zrównoważony. Konsolidacja poprzez wielofunkcyjne terminale i usługi dowozowe o stałym rozkładzie jazdy (TransFER) jest wymieniana jako sposób na poprawę wydajności i zasięgu.
Kluczowe towary obejmują papier, drewno, złom, materiały budowlane i odpady. Firma widzi również wartość w łączeniu konwencjonalnych wagonów towarowych z logistyką intermodalną, taką jak nadwozia wymienne.
SBB Cargo (Szwajcaria):
SBB Cargo odniosło się do swojego opublikowanego stanowiska w sprawie warunków ramowych dla szwajcarskiego transportu towarowego, w którym omówiono takie kwestie, jak zwrot kosztów, zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych i planowanie inwestycji. Nie komentując konkretnie ankiety Railmarket News, szwajcarski operator już wcześniej podkreślał potrzebę długoterminowego zaangażowania politycznego i stabilnych ram regulacyjnych w celu wspierania krajowych i międzynarodowych rozwiązań w zakresie transportu towarowego, w tym SWL.
Rail Cargo Hungaria (Węgry):
Rail Cargo Hungaria zgadza się z wynikami ankiety przeprowadzonej w mediach społecznościowych i dodaje kolejne uwagi. Trwająca budowa, odnawianie i konserwacja linii kolejowych w całej Europie poważnie ogranicza przepustowość, dodatkowo zmniejszając konkurencyjność segmentu SWL w porównaniu z transportem drogowym.
Węgierski operator mocno wierzy w przyszłość SWL, ale podkreśla konieczność trwałej pomocy państwa. Osiągnięcie celu UE, jakim jest 30% udział transportu kolejowego w przewozach towarowych do 2030 r. - obecnie około 17% - wymaga znaczących zmian, rozwoju sieci transportowej i zdecydowanego przejścia z transportu drogowego na kolejowy.
Aby poprawić rentowność, Rail Cargo Hungaria sugeruje regulację transportu drogowego, wraz z rozwojem technicznym, renowacją infrastruktury i odpowiednią konserwacją, w tym stacji rozrządowych i obszarów załadunkowych. Operator zwiększa konkurencyjność poprzez cyfryzację procesów obsługi towarów, opracowanie zintegrowanego systemu zarządzania pociągami i korzystanie z energooszczędnych lokomotyw.
Obecnie główne towary Rail Cargo Hungaria w SWL obejmują drewno, towary niebezpieczne (paliwa, gazy), złom żelazny i komponenty elektromobilności, przy czym transport akumulatorów uznano za szczególnie obiecujący.
Udział i zaniechania
Podczas gdy ZSSK CARGO, DB Cargo, Rail Cargo Group i SBB Cargo przedstawiły swoje spostrzeżenia, kilku dużych operatorów - Green Cargo, ČD Cargo, SNCF i Lineas - nie przesłało odpowiedzi.
Kontekst
Biała księga Komisji Europejskiej w sprawie transportu (Transport 2050) nadal naciska na odejście od transportu drogowego na rzecz bardziej zrównoważonych form transportu. Usługi transportu miejskiego są wymienione w tych ramach jako integralna część strategii. Jednak, jak wynika z wielu odpowiedzi, przyszłość usług transportu miejskiego zależy nie tylko od usprawnień operacyjnych, ale także od kompleksowego wdrożenia polityki i mechanizmów finansowych stosowanych konsekwentnie w całej Europie.