W badaniu porównawczym przeanalizowano sześć reprezentatywnych tras transportu towarowego oraz grup towarów, w tym kontenerów, chemikaliów i ładunków masowych, w trzech krajach w latach 2025 i 2026. Analiza objęła opłaty za trasy pociągów, koszty postoju, a także wydatki na trakcję i energię.
Zgodnie z wynikami badania opłaty infrastrukturalne brutto są zasadniczo podobne w Holandii, Belgii i Niemczech. Koszty netto różnią się jednak, ponieważ Belgia i Niemcy zwracają część opłat infrastrukturalnych uiszczanych przez operatorów kolejowych przewozów towarowych.
Belgia zapewnia dotację w wysokości 1,20 euro za kilometr przejechany pociągiem, podczas gdy Niemcy zwracają około 32,5% kosztów użytkowania torów, a w 2026 r. udział ten wzrośnie do 36,8%. W Holandii nie istnieje żaden podobny system dotacji.
Z badania wynika, że eksploatacja 1200-tonowego pociągu kontenerowego z Rotterdamu będzie kosztować 1,55 euro za kilometr w 2025 r., w porównaniu z 0,88 euro za kilometr w przypadku pociągu z Antwerpii. W związku z tym koszty infrastruktury na trasie holenderskiej są o 76% wyższe niż na trasie belgijskiej.
Opłaty za postoj również znacznie się różnią. Postawienie pociągu towarowego kosztuje w Holandii około 18 euro za godzinę, podczas gdy podobne usługi w Belgii są dostępne za niewielką opłatą lub bezpłatnie.
W przypadku transportu chemikaliów między Rotterdamem a Ludwigshafenem koszty infrastruktury są o około 25% wyższe niż w przypadku porównywalnej usługi rozpoczynającej się w Antwerpii. Przewiduje się, że różnica ta wzrośnie do prawie 28% w 2026 r. Podobne różnice w kosztach odnotowano na korytarzach obsługujących niemiecki region Zagłębia Ruhry.
Badanie porównawcze zostało zlecone w kontekście spadku wolumenu kolejowych przewozów towarowych przez Rotterdam. W latach 2022– 2025 ruch kolejowych przewozów towarowych do i z portu zmniejszył się o około 17%, nie uwzględniając spadku w transporcie węgla.
Zgodnie z wynikami badania przewozy towarowe na krótszych trasach coraz częściej przenoszą się do transportu drogowego, podczas gdy przewozy kolejowe na dłuższych trasach muszą zmierzyć się z konkurencją ze strony alternatywnych portów europejskich. W raporcie zauważono również, że niższe koszty infrastruktury w innych regionach mogą wpływać na wybory tras, potencjalnie przekierowując ładunki przez konkurencyjne porty, przy czym nadal generują one ruch kolejowy w sieci holenderskiej.
ProRail i Zarząd Portu w Rotterdamie stwierdziły, że wskaźnik ten pozwala ocenić pozycję konkurencyjną holenderskiego transportu kolejowego towarowego oraz uwidacznia wpływ krajowych programów wsparcia infrastruktury na koszty operatorów.
