Międzynarodowy Związek Posiadaczy Wagonów (UIP) z ostrożnym zadowoleniem przyjął decyzję Szwajcarii o przesunięciu o rok nowych, surowych przepisów dotyczących kontroli wagonów. Środki wprowadzone przez Szwajcarski Federalny Urząd Transportu (FOT) będą obowiązywać od końca 2026 roku. UIP ostrzega jednak, że decyzja ta - podjęta bez skoordynowanych konsultacji z UE - nadal stanowi poważne zagrożenie dla swobodnego przepływu towarów w całej Europie.
Według UIP, szwajcarski plan nadal stwarza "poważne konsekwencje operacyjne i ekonomiczne" dla transgranicznych kolejowych przewozów towarowych, w szczególności w kluczowych alpejskich korytarzach tranzytowych. Organizacja twierdzi, że przepisy są sprzeczne z umową UE-Szwajcaria w sprawie transportu lądowego i naruszają zasadę interoperacyjności.
"Ten dodatkowy czas musi zostać wykorzystany na opracowanie skoordynowanych, opartych na dowodach rozwiązań, które zwiększą bezpieczeństwo bez zakłócania operacji" - stwierdził UIP.
Postęp w zakresie bezpieczeństwa uznany, ale obawy pozostają
UIP podkreśla, że posiadacze wagonów odegrali już wiodącą rolę w poprawie bezpieczeństwa kolei w Europie - inwestując ponad 2 miliardy euro rocznie w technologię wagonów, systemy monitorowania i utrzymanie. Za pośrednictwem Wspólnego Sekretariatu Sieci (JNS) sektor ten wspierał znaczące modernizacje w zakresie bezpieczeństwa, w tym nowoczesne konstrukcje kół i bardziej rygorystyczne systemy utrzymania.
Pomimo tego, szwajcarska decyzja wymaga przeprowadzania inspekcji wagonów tylko w stacjonarnych warsztatach i poza regularnymi okresami konserwacji, co zdaniem UIP znacznie zmniejszy dostępność wagonów i zakłóci przemysłowe łańcuchy dostaw. Nawet po dostosowaniu, około 46 000 wagonów obsługiwanych przez członków UIP może nadal być dotkniętych.
Implikacje prawne i rynkowe
UIP zauważa, że kilka podmiotów z branży przygotowuje się do zaskarżenia decyzji FOT. Ponieważ większość ruchu towarowego przez Szwajcarię ma charakter międzynarodowy, organizacja ostrzega, że jednostronne przepisy krajowe mogą zaszkodzić konkurencyjności logistycznej Europy.
Apel o wspólne europejskie rozwiązanie
UIP wzywa Szwajcarię, Agencję Kolejową Unii Europejskiej (ERA) i JNS do wykorzystania okresu odroczenia w celu uzgodnienia jednolitych zharmonizowanych ram do 2026 roku.
"Bezpieczeństwo musi być poprawiane wspólnie, a nie poprzez odizolowane decyzje krajowe" - powiedział UIP, dodając, że współpraca jest niezbędna zarówno dla bezpieczeństwa kolei, jak i odporności gospodarczej.
