Instalacja będzie wykorzystywać technologię Variable Gauge Freight Axis (VAFM), rozwiązanie opracowane w ciągu ostatniej dekady w ramach trwających działań badawczo-rozwojowych Adif.
Kontrakt budowlany o wartości 2,28 mln euro obejmuje sam zmieniacz szerokości toru, montaż torów, modyfikacje sieci trakcyjnej, ulepszenia sieci odwadniającej, wymianę podkładów i szyn, a także mechaniczne regulacje sieci trakcyjnej.
Obecnie hiszpańska sieć kolejowa wykorzystuje szerszy rozstaw szyn (1668 mm) w porównaniu do standardowego europejskiego rozstawu szyn (1435 mm). Podczas gdy pociągi pasażerskie już radzą sobie z tą różnicą w rozstawie osi dzięki ustalonym systemom zmiany osi, transport towarowy nadal napotyka na komplikacje operacyjne z powodu większych nacisków na osie i znormalizowanych typów wagonów. Operatorzy transportu towarowego zazwyczaj uciekają się do zamiany osi lub przenoszenia ładunku podczas przechodzenia między skrajniami, ponosząc wyższe koszty operacyjne i wydłużając czas podróży.
Aby rozwiązać ten problem, firma Adif opracowała i przetestowała technologie automatycznej zmiany rozstawu kół dla transportu towarowego. System VAFM obejmuje specjalnie zaprojektowane ruchome osie zaprojektowane dla popularnych średnic kół wagonów towarowych (920 mm i 760 mm). Technologia ta ma na celu umożliwienie wagonom towarowym płynnego przechodzenia między różnymi infrastrukturami skrajni bez rozładowywania ładunku.
Zmieniacz skrajni w Irun posłuży jako praktyczne miejsce do symulacji na skalę komercyjną w celu sprawdzenia gotowości operacyjnej. Wcześniej przeprowadzono szeroko zakrojone testy w dedykowanym obiekcie w Kordobie, w ramach projektu innowacyjnego MERCAVE, finansowanego częściowo z hiszpańskiego programu zamówień publicznych na innowacje. Oceniono tam modułowe platformy do zmiany rozstawu kół, a dalsze testy torów trwają na konwencjonalnej linii Kordoba-Málaga i linii dużych prędkości Kordoba-Antequera-Granada.
Do tej pory te systemy osi i mechanizmy zmiany rozstawu kół ukończyły łącznie około 250 000 kilometrów testów, z dodatkowymi 2 000 kilometrów zaplanowanych testów operacyjnych. Celem tej szeroko zakrojonej fazy testów jest osiągnięcie pełnej zgodności z Europejskimi Standardami Interoperacyjności (ETI).
Finansowanie tej inicjatywy jest częściowo zapewniane przez program Unii Europejskiej NextGeneration EU za pośrednictwem hiszpańskiego planu odbudowy, transformacji i odporności.
