Obecnie przygotowywany jest wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych (WRF) Komisji Europejskiej, który obejmuje dedykowany program badań i innowacji o wartości 3 mld euro, koncentrujący się na kolei.
Obszary zainteresowania: od istniejących platform po nowe aplikacje
Proponowany program opierałby się na technologiach opracowanych w ramach poprzednich i bieżących wspólnych przedsięwzięć, takich jak Shift2Rail i Europe's Rail. Technologie te obejmują Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS), Przyszły Kolejowy System Łączności Ruchomej (FRMCS) oraz Cyfrowe Automatyczne Sprzęganie (DAC). Systemy te znajdują się na różnych etapach dojrzałości i zostały już przetestowane lub częściowo wdrożone w europejskich sieciach.
Kluczowym celem jest rozbudowa tych platform przy jednoczesnym stworzeniu warunków dla nowych zastosowań, takich jak automatyczna obsługa pociągów (ATO) i inne rozwiązania cyfrowe. Inwestycja jest opisywana jako środek do kontynuowania rozwoju i wspierania stopniowego przejścia od badań do wstępnego wdrożenia w całym systemie kolejowym UE.
Baza przemysłowa i kwestie związane z łańcuchem dostaw
Propozycja odzwierciedla szersze obawy dotyczące utrzymania zdolności przemysłowych w UE, zwłaszcza biorąc pod uwagę trwające zakłócenia w globalnych łańcuchach dostaw. Podkreśla ona znaczenie utrzymania kontroli nad rozwojem i produkcją podstawowych technologii kolejowych w Europie. Ponieważ europejscy dostawcy taboru kolejowego i sygnalizacji utrzymują silną pozycję eksportową, program badań jest postrzegany jako element odporności przemysłowej.
Ramy te wpisują się w szersze dyskusje na temat europejskiej konkurencyjności gospodarczej, w tym tematów poruszonych w raporcie Draghiego. Kolej jest przywoływana w kontekście transformacji cyfrowej i ekologicznej, w szczególności w odniesieniu do celów dekarbonizacji i polityki zmiany transportu.
Łączenie badań i wdrożeń
Równolegle z wnioskiem o finansowanie badań, formułowany jest dodatkowy wniosek dotyczący mapy drogowej przed wdrożeniem. Miałoby to na celu przyspieszenie wdrażania kluczowych technologii - takich jak FRMCS, DAC, ATO i ERTMS - w sieciach operacyjnych w UE. Mapa drogowa ma na celu stworzenie struktury technicznej i finansowej wymaganej do skalowania tych systemów poza fazę pilotażową.
Wdrożenie wiązałoby się z długoterminowymi celami transportowymi UE, w tym ukończeniem transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) i postępem w kierunku jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (SERA). Inwestycje w badania byłyby również pozycjonowane jako jedno z narzędzi umożliwiających osiągnięcie celów klimatycznych UE na 2050 r., w tym przewidywanej redukcji emisji gazów cieplarnianych z transportu o 90%.
Oś czasu i proces polityczny
Przydział środków finansowych będzie przedmiotem negocjacji w ramach szerszego procesu wieloletnich ram finansowych i oczekuje się, że zostanie omówiony podczas zbliżających się dyskusji na temat 10PR. Wynik wpłynie zarówno na tempo i kierunek działań badawczych w następnej dekadzie, jak i na zdolność do wdrożenia przemysłowego w całym sektorze kolejowym UE.
