Od 2028 r. opłata za korzystanie z torów (spåravgift) wyniesie 0,0178 SEK za tonę brutto na kilometr dla pociągów towarowych i obsługowych oraz 0,0267 SEK za tonę brutto na kilometr dla pociągów pasażerskich. Opłata za trasę pociągu (tåglägesavgift) wyniesie 5,8 SEK za kilometr pociągu dla całego ruchu.
Transport towarowy: średnio o 20% niższe koszty
W porównaniu z obecnym poziomem przewoźnicy towarowi odnotują średni spadek o około 20%, przy czym wyniki będą się różnić w zależności od segmentu. Ruch w systemie Malm spadnie o 30%, pociągi systemowe o 18%, przewozy wagonowe na długich trasach o 15%, lokalne przewozy wagonowe o 11%, a transport intermodalny o 12%.
Opłaty za przewóz towarów spadły przede wszystkim z powodu niższej składowej opartej na masie, pomimo podwyższenia opłaty za pociągokilometr z 5,0 SEK do 5,8 SEK. W przypadku przewozów towarowych składnik oparty na masie stanowi ponad 90% całkowitych opłat za korzystanie z infrastruktury.
Liczba pasażerów: wzrost o około 15%
Przewoźnicy pasażerscy będą musieli liczyć się z podwyżką o około 15%. Opłaty infrastrukturalne stanowią około 11% całkowitych kosztów operacyjnych w ruchu pasażerskim. Według szacunków Trafikverket pełne przeniesienie kosztów oznaczałoby wzrost cen biletów o mniej niż 1%.
Przejście od obciążenia osi do rodzaju ruchu
Nowa struktura znosi rozróżnienie według średniego obciążenia osi, wprowadzając zamiast tego rozróżnienie między pociągami towarowymi a pasażerskimi. Trafikverket stwierdza, że przewozy pasażerskie generują wyższe krańcowe koszty utrzymania w przeliczeniu na tonę brutto-km, co wynika z wyższych standardów infrastruktury na liniach, na których dominują pociągi pasażerskie.
Opłaty opierają się na danych dotyczących kosztów z lat 2011–2023 oraz na analizie ekonometrycznej kosztów utrzymania, reinwestycji i zarządzania ruchem. Trafikverket opiera się przede wszystkim na estymacji z efektami stałymi w odniesieniu do krótkoterminowych kosztów krańcowych, z uwzględnieniem korekty kosztów utrzymania torów odzwierciedlającej dane wskazujące na wyższe koszty związane z ruchem pasażerskim.
Skutki społeczno-gospodarcze
Wybrany model opłat skutkuje obliczonym efektem społeczno-gospodarczym na poziomie -72 mln SEK w porównaniu z obecnymi opłatami. Koszty transportu ponoszone przez klientów z sektora przewozów towarowych spadną o około 236 mln SEK, podczas gdy zyski przewoźników pasażerskich zmniejszą się o około 56 mln SEK. Wpływ na budżet państwa szacuje się na -27 mln SEK.
Zmienione opłaty są następstwem pełnego wprowadzenia w 2025 r. wyższych opłat za przewóz towarów, wynikających z badania z 2018 r., po przeprowadzeniu przeglądu regulacyjnego przez Transportstyrelsen. Opłaty za przejazd przez tereny miejskie oraz dopłaty za pojazdy o dużej ładowności zostały zniesione w latach 2024–2025.
W ramach dalszych prac przeanalizowane zostaną potencjalne opłaty oparte na zdolnościach przewozowych oraz alternatywne mechanizmy finansowania w ramach ustawy o rynku kolejowym.
